Welk water moet je gebruiken voor thee en kruidenthee?
sep
Probeer het eens, het is een leerzame ervaring: dezelfde thee, dezelfde dosering, dezelfde trektijd, in twee theepotten, de ene gevuld met kraanwater uit een kalkrijk gebied, de andere met zacht water. Het lijkt wel alsof het twee verschillende producten zijn. Het eerste kopje is dof, een beetje wrang, soms met een troebele laag aan de oppervlakte; het tweede is helder, geurig en glanzend. In onze handleidingen over het zetten van thee hebben we het telkens even over water. Het werd tijd om er het uitgebreide dossier aan te wijden dat het verdient, van de meest delicate groene thee tot het kruidenthee voor ’s avonds.
1. Kalk: de grootste vijand in Frankrijk
La waterhardheid, dat is het gehalte aan opgelost calcium en magnesium, met andere woorden: kalkafzetting. Dit wordt gemeten aan de hand van de TH, uitgedrukt in °f : één Franse graad komt overeen met 10 mg calciumcarbonaat per liter. De drempelwaarden variëren enigszins van bron tot bron, maar de gangbare schaal spreekt voor zich: onder de 15 °f wordt het water als zacht beschouwd; boven de 25 à 30 °f is het hard. Een groot deel van Frankrijk (het Parijse bekken, het noorden, het oosten en de Middellandse Zeekust) bevindt zich in de bovenste helft; Bretagne, het Centraal Massief en de Pyreneeën hebben meer geluk.
Waarom is dit een probleem voor de thee? Omdat het teveel aan mineralen zich tussen het water en het theeblad nestelt: de extractie verloopt minder soepel, de vluchtige aroma’s worden onderdrukt en de bitterheid komt sterker naar voren. Bij zwarte thee vormt hard water zelfs een dun, iriserend laagje op het oppervlak van het kopje, dat weliswaar volkomen onschadelijk is, maar er niet erg aantrekkelijk uitziet. Om nog maar te zwijgen van de kalkaanslag die zich bij elke kookbeurt in de waterkoker ophoopt.
Wat er in het kopje verandert: gedempte aroma’s, een meer uitgesproken bitterheid, een waas aan het oppervlak bij zwarte thee. Hoe kom je daarachter: De hardheid staat vaak vermeld op uw waterrekening of op de website van uw waterleverancier, en de analyseresultaten per gemeente worden gepubliceerd door het ministerie van Volksgezondheid. Een snelle manier om dit te controleren: kijk naar de bodem van uw waterkoker.
2. Chloor: die zwembadsmaak in je kopje
Aan leidingwater wordt chloor toegevoegd om de microbiologische veiligheid ervan te garanderen, wat een uitstekende zaak is. Het nadeel is de smaak en geur ervan, die per waterleidingnet sterk kunnen verschillen en de delicate aroma’s van groene thee of een bloemenkruidenthee overstemmen. Goed nieuws: dit is het gemakkelijkste probleem om op te lossen. Chloor is vluchtig: een kan water die een uurtje open blijft staan, of die gewoon door een filterkan met actieve kool wordt geleid, verliest het grootste deel ervan.
Wat er in het kopje verandert: een chemische toets die de aroma's overheerst, vooral merkbaar bij groene thee en bloementhee. De oplossing: rust in de open lucht of filtering met actieve kool.
3. De mineraliteit: hoe lees je het etiket van een fles water?
Als u voor flessenwater kiest, is er één cijfer dat belangrijker is dan alle andere: het droge rest bij 180 °C, dat wil zeggen de hoeveelheid mineralen die overblijft wanneer een liter water wordt verdampt. Dit wordt vermeld in de analyse van elke fles natuurlijk mineraalwater. En de bijbehorende vermeldingen zijn geen slogans: ze zijn vastgelegd in bijlage III van de Europese Richtlijn 2009/54/EG over natuurlijk mineraalwater.
Zeer laag mineraalgehalte
Een selectie van de meest verfijnde theesoorten (groene thee, witte thee, bloementhee): er staat niets tussen het theeblad en u in.
Weinig gemineraliseerd (of oligomineral)
De grote familie van het dagelijkse drinkwater. Wat thee betreft, zijn de theehuizen het erover eens: hoe lager het droge residu in deze categorie, hoe beter.
Rijk aan mineralen
Water met een eigen, vaak uitgesproken smaak. Bewaar dit voor bij de maaltijd: in de theepot overheersen ze alles.
Twee nuttige opmerkingen. Ten eerste, bronwater en natuurlijk mineraalwater zijn geen synoniemen: de tweede moet een constante samenstelling hebben en moet verplicht de analysegegevens vermelden, de eerste niet. Voor thee telt het droge residu, niet de categorie. Aan het andere uiterste levert gedestilleerd of sterk geosmoseerd water, dat bijna geen mineralen bevat, paradoxaal genoeg een vlakke kop thee op, zonder diepgang. Thee heeft een beetje mineraliteit nodig om body te krijgen: precies genoeg, niet te veel. Dat is precies wat water met een laag mineraalgehalte kenmerkt.
4. Uit de kraan, uit een kan of uit een fles? Het antwoord in 3 vragen
Is uw kraanwater zacht en zonder chloorsmaak? Zo ja, stop dan hier: je hebt al het best mogelijke water, gratis en zonder plastic. Gebruik het gewoon zoals het is, vers getapt.
Is het kalkachtig of ruikt het naar chloor? De filterkan met actieve kool is de beste keuze voor dagelijks gebruik: hij verwijdert chloor en vermindert kalkaanslag. Er is maar één ding waar je op moet letten: het filterpatroon op tijd vervangen, anders geeft het weer af wat het heeft tegengehouden. Een waterontharder voor thuis pakt kalkaanslag bij de bron aan, maar dat is een andere kostenpost.
Een speciale gelegenheid of een uitzonderlijke thee? Een fles met een «zeer laag» of «laag» mineraalgehalte, gekozen op basis van het droge residu en niet op basis van marketing. Bewaar deze voor theeën die het verdienen: voor dagelijks gebruik volstaat een kan ruimschoots.
Nog een laatste tip, wat je ook kiest: verwarm vers getapt water in plaats van het restje water uit de waterkoker opnieuw aan de kook te brengen, want dat zorgt voor een minder volle smaak. En houd in gedachten dat het water slechts de helft van het verhaal is: de temperatuur en de trektijd vormen de andere helft, en die bespreken we plant voor plant in onze gids over trektijd.
Belangrijk om te onthouden
- Water zacht (minder dan ongeveer 15 °f), zonder chloor en met een laag mineraalgehalte maakt de beste kopjes.
- Zacht leidingwater: perfect zoals het is. Hard of met chloor behandeld leidingwater: filterkan.
- Op de fles, lees het droge rest bij 180 °C : minder dan 500 mg/l, bij voorkeur minder dan 50 mg/l voor delicate theesoorten.
- Te vermijden: water met een hoog gehalte aan mineralen, gedestilleerd water, opnieuw gekookt water.
- De blinde test tussen kraanwater en gefilterd water geeft in één kopje het antwoord.
Veelgestelde vragen: het water voor thee en kruidenthee
Kan je kraanwater gebruiken om thee te zetten?
Ja, en het is zelfs ideaal als het zacht is en weinig chloor bevat. Als het kalkhoudend is of naar chloor ruikt, lost een filterkan beide problemen op voor slechts enkele cent per liter. Een blinde proef met gefilterd water laat je na één kopje meteen zien in welk geval je je bevindt.
Welk flessenwater kun je het beste kiezen voor thee?
Let op de droge residuwaarde bij 180 °C op het etiket en geef de voorkeur aan water met een «zeer laag» of «laag» mineraalgehalte, aanduidingen die in de Europese regelgeving zijn vastgelegd. Vermijd water dat «rijk aan minerale zouten» is: de eigen smaak daarvan overheerst die van de thee.
Waarom ligt er een laagje op het oppervlak van mijn thee?
Dit is het kenmerk van hard water op zwarte thee: de mineralen in het water reageren met de bestanddelen van de thee en vormen een dun laagje op het oppervlak. Onschadelijk, maar veelzeggend. Gefilterd of zacht water zorgt ervoor dat dit verdwijnt.
Hoe verwijder je de chloorsmaak uit water?
Chloor is vluchtig: laat het water een uurtje in een open kan staan voordat u het verwarmt, of giet het door een filterkan met actieve kool. Beide methoden zijn voldoende om thee zonder bijsmaak te krijgen.
Mag je het water uit de waterkoker opnieuw aan de kook brengen voor thee?
Dat kun je beter vermijden: water dat meerdere keren is gekookt, zorgt voor een minder volle, minder levendige smaak. De juiste gewoonte voor theeliefhebbers is simpel: giet de rest van het water uit de waterkoker weg en begin bij elke theepot opnieuw met vers gekookt water.